De wondere wereld van verlichting

Mijn vaders bedrijf, dat zich bezig houdt met allerlei dingen, waaronder verlichting (vooral schoolverlichting universiteiten) kreeg laatst de opdracht om een school van compleet nieuwe verlichting te voorzien. Mijn vader vertelde me hier over, en vertelde ook nonchalant wat dingen waar hij rekening mee moet houden bij zon’ opdracht. Toen bedacht ik me opeens; wat komt er eigenlijk allemaal kijken bij verlichting? En waar komen lampen eigenlijk vandaan? Laten we een kijkje nemen in de wondere wereld van verlichting.

Van vuur tot elektriciteit

Eerst even een duik in onze geschiedenis. We weten natuurlijk allemaal dat het begon met het vuur, maar we zijn inmiddels ver gekomen sinds de dagen dat dat onze enige bron van verlichting (en warmte!) was. De opvolger van vuurschalen, de olielamp, werd al -in zijn meest primitieve vorm- uitgevonden in het oude Griekenland. Deze olielampen bestonden uit 4 onderdelen; brandstof, een lont, vuur en een speciale schaal waar de brandstof in bewaard werd. Deze olielampen werden ook in middeleeuwse hallen gebruikt, in een hangende vorm, voornamelijk boven de enorme eettafels. De olielamp (samen met de fakkel en de kaars, uiteraard) bleef de voornaamste bron van licht, tot 1859 de petroleumlamp uitgevonden werd. Dit was een geavanceerdere versie van de olielamp, met een glazen omhulsel, een controleerbare vlam en kerosine als brandstof, in plaats van olie. In diezelfde trend en eeuw verscheen ook de gaslamp. Al vrij snel hierna, mede door de versnelde innovatie dankzij de Industriële Revolutie, verschenen de eerste vormen van elektrisch licht.

Temperatuur en focus

We zijn dus van ver gekomen, van olie op vuur naar het verlichten van complete scholen met elektrisch licht. Maar, nu dus weer terug naar het heden. We weten waar licht vandaan komt, maar waar houdt je nu rekening mee als je een klaslokaal wilt verlichten? Ten eerste is de temperatuur van het licht belangrijk. Hiermee bedoel ik niet letterlijk de hitte die de lamp afgeeft (alhoewel dat minimaal zou moeten zijn) maar de kleur van het licht. Warm licht (geeltinten) zorgt voor een ontspannend effect, omdat onze ogen hier liever naar kijken. Koud licht (wit en blauwtinten) zorgt juist voor een kalme, maar wakkere sfeer. Computerschermen hebben standaard koud licht. Ook is de focus van je licht belangrijk: zijn de belangrijkste plekken in het lokaal het best verlicht? Heeft de leraar de focus, of een willekeurige hoek?

De wondere wereld van verlichting is dus van ver gekomen. Nu zijn dingen als de temperatuur van licht en de focus van een lichtontwerp het enige waar we over nadenken, maar het feit dat we überhaupt dingen op deze manier kunnen verlichten is fantastisch. Toch? Ik vind van wel.